Zastanawiając się nad założeniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością klienci rozważają między innymi kwestię składek ZUS – czy wspólnik spółki z o.o. płaci składki ZUS? Czy członek zarządu płaci ZUS? Dzisiejszy wpis dotyczy składek wspólników.
Zakładając jednoosobową spółkę z o.o. płacimy ZUS (emerytalna i rentowa + zdrowotna). Ta kwestia nie ulega wątpliwości.
Co jednak w przypadku spółki nie – jednoosobowej, a DWUOSOBOWEJ SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ? Czy wspólnik spółki z o.o. płaci składki ZUS bez względu na ilość wspólników, których ma spółka?
Tutaj sytuacja nie jest niestety jednoznaczna i ZUS wprowadza zasady nie znajdujące pokrycia w przepisach k.s.h. Na potrzeby składkowe powstało w praktyce pojęcie „niemal jedynego wspólnika sp. z o.o.”. ZUS kwestionuje bowiem od pewnego czasu nieopłacanie składek przez wspólników spółek, w których funkcjonuje „niemal jedyny wspólnik” i „wspólnik iluzoryczny”. Niestety sądy często podzielają to stanowisko ZUS.
O co chodzi z „niemal jedynym wspólnikiem sp. z o.o.”?
Chodzi o sytuację, kiedy jeden ze wspólników ze względu na swoją pozycję w spółce posiada w zasadzie całość uprawnień korporacyjnych i majątkowych.
Warto przytoczyć następujące wyroki.
Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził, że:
Przyjęcie literalnej wykładni art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do naruszenia zasady powszechności ubezpieczeń społecznych i konstytucyjnej gwarancji każdego obywatela do zabezpieczenia społecznego. Wypełnieniem zaś tych gwarancji jest objęcie ubezpieczeniami społecznymi wspólnika dominującego – traktowanego na użytek prawa ubezpieczeń społecznych jako jedynego udziałowca.(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 15 listopada 2018 r., III AUa 916/18).
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 3 listopada 2019 roku, sygn. akt II UK 24/18:
Wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który posiada część udziałów zapewniającą mu prawo do samodzielnego decydowania o wynikach zgromadzenia wspólników i niemal wyłączne prawo do zysku oraz który – wskutek pełnienia funkcji jednoosobowego zarządu – ma nieskrępowaną możliwość samodzielnego decydowania o bieżącej działalności spółki, podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.).
Co to oznacza?
To oznacza, że spółka z o.o., którą realnie kieruje jeden ze wspólników rodzi dla niego obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Ponieważ instytucja „niemal jedynego wspólnika w sp. z o.o.” nie jest pojęciem kodeksowym, nie sposób przyjąć jednoznacznych kryteriów.
Raczej bezpiecznym rozwiązaniem będzie takie ukształtowanie umowy sp. z o.o., aby nie narazić się na zarzut ZUS.
Można to osiągnąć na przykład przez w miarę równomierne rozłożenie udziałów poszczególnych wspólników, czy inne rozwiązania świadczące, że udział wspólnika mniejszościowego w spółce nie jest iluzoryczny.
O powtarzających się świadczeniach niepieniężnych w kontekście składek ZUS piszemy w artykule:
Powtarzające się świadczenia niepieniężne – ZUS wspólnika w sp. z o.o.
AKTUALIZACJA: 21 lutego 2024 roku Sąd Najwyższy podjął ważną uchwałę, o której piszemy TUTAJ.
Zastrzeżenie prawne: Treści zawarte w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i nie mogą zastępować profesjonalnych porad czy usług prawnych. Przed podjęciem decyzji należy skonsultować się z radcą prawnym lub innym specjalistą w danej dziedzinie.