Wynagrodzenie członka zarządu – formalne podstawy:
- powołanie
- kontrakt menadżerski
- inna umowa cywilnoprawna
- umowa o pracę
Wynagrodzenie członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może być uregulowane w rozmaity sposób. Częstą wątpliwością jest: Czy z członkiem zarządu można zawrzeć umowę o pracę?
W niniejszej publikacji przybliżymy tę tematykę.
wynagrodzenie członka zarządu – powołanie
Członek zarządu w spółce z o.o. może pełnić swoją funkcję w oparciu o powołanie do zarządu. To podstawowa i najczęściej stosowana forma. Wynagrodzenie członka zarządu jest wówczas określane uchwałą zgromadzenia wspólników.
Członek zarządu będący wspólnikiem spółki oczywiście nie musi pobierać wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji. Gdy jednak zdecyduje się na to, wystarczającą podstawę stanowi powołanie do zarządu. Nie ma konieczności osobnej regulacji.
Inaczej oczywiście przedstawia się sytuacja członków zarządu nie będących wspólnikami. W takich przypadkach najczęstszym rozwiązaniem jest zawarcie kontraktu regulującego tę kwestię.
Uwaga! Od 2022 roku członek zarządu pobierający wynagrodzenie w oparciu o powołanie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalone wynagrodzenie jest więc przy wypłacie pomniejszane o składkę.
Art. 203 (1) kodeksu spółek handlowych:
Uchwała wspólników może ustalać zasady wynagradzania członków zarządu, w szczególności maksymalną wysokość wynagrodzenia, przyznawania członkom zarządu prawa do świadczeń dodatkowych lub maksymalną wartość takich świadczeń. Wynagrodzenie członków zarządu zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub innej umowy określa organ albo osoba powołana uchwałą zgromadzenia wspólników do zawarcia umowy z członkiem zarządu.
wynagrodzenie członka zarządu – kontrakt menadżerski
Inną formalną podstawą wynagrodzenia członków zarządu, zwłaszcza w dużych spółkach są często kontrakty menadżerskie jako forma świadczenia usług lub inne umowy cywilnopawne.
Czy członek zarządu może być zatrudniony w spółce na podstawie umowy o pracę?
Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i uzależniona od rodzaju spółki z o.o.
– jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – wynagrodzenie członka zarządu:
W odniesieniu do jednoosobowej spółki z o.o. w której członek zarządu jest jej jedynym wspólnikiem lub spółki z „niemal jedynym” wspólnikiem zawarcie umowy o pracę jest wysoce ryzykowne. Z dużym prawdopodobieństwem ZUS przy pierwszej okazji podważy taką podstawę ubezpieczenia.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 września 2013 roku, sygn. akt II UK 36/13 stwierdził, że:
„Jedyny (lub niemal jedyny) wspólnik spółki z o.o. co do zasady nie może pozostawać z tą spółką w stosunku pracy, gdyż w takim przypadku status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje “wchłonięty” przez status właściciela kapitału (pracodawcy).
Inaczej mówiąc, tam gdzie status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje zdominowany przez właścicielski status wspólnika spółki z o.o. nie może być mowy o zatrudnieniu w ramach stosunku pracy wspólnika, który w takiej sytuacji wykonuje czynności (nawet typowo pracownicze) na rzecz samego siebie (we własnym interesie) i na swoje własne ryzyko produkcyjne, gospodarcze i socjalne.
Jedyny wspólnik jest od pracodawcy (spółki z o.o.) niezależny ekonomicznie, gdyż – skoro do przesunięcia majątkowego dochodzi w ramach majątku samego wspólnika – nie zachodzi przesłanka odpłatności pracy, a nadto dyktuje mu sposób działania jako zgromadzenie wspólników.”
– pozostałe spółki z o.o. – wynagrodzenie członka zarządu:
W pozostałych spółkach z o.o. zawarcie umowy o pracę z członkiem zarządu należy uznać za dopuszczalne.
W takim jednak przypadku zakres obowiązków członka zarządu wynikający z umowy o pracę nie powinien pokrywać się z jego obowiązkami jako członka zarządu. Stąd częste zatrudnianie członków zarządu na stanowisku dyrektora, kierownika, specjalisty.
Określony w umowie o pracę zakres obowiązków nie może sprowadzać się do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania, czynności wykonywane w ramach stosunku pracy powinny być odmienne od wynikających z pełnienia funkcji zarządczej w spółce.
Członek zarządu zatrudniony na umowę o pracę z tytułu tej umowy będzie oczywiście podlegał ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu jak każdy inny pracownik.
Uwaga! Zawierając umowę z członkiem zarządu należy mieć na uwadze przepis art. 210 kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym:
§ 1. W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
§ 1(1). Uchwała o powołaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 1, powołanego w celu zawarcia z członkiem zarządu umowy spółki, która ma zostać zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, może być podjęta przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.
§ 2. W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
§ 3. Wymogu zachowania formy aktu notarialnego, o którym mowa w § 2, nie stosuje się do czynności prawnej dokonywanej przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.
Co istotne, pełnomocnika przy tej czynności nie może zastąpić prokurent spółki!
Na temat składek ZUS członka zarządu przeczytasz również we wcześniejszym artykule:
Czy członek zarządu płaci ZUS?
Czy zgromadzenie wspólników powinno powoływać pełnomocnika każdorazowo do danej czynności z członkiem zarządu, czy też możliwe jest powołanie takiego pełnomocnika „na przyszłość”? O tym w kolejnym artykule.
Zastrzeżenie prawne: Treści zawarte w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i nie mogą zastępować profesjonalnych porad czy usług prawnych. Przed podjęciem decyzji należy skonsultować się z radcą prawnym lub innym specjalistą w danej dziedzinie.